20 Kasım 2017 | Pazartesi
 

Genel Bilgi

Yer:
Fen-Edebiyat Fakültesi - Fizik
Kuruluş Yılı: 2008
Hakkında

Temel araştırma alanları Kuantum Renk Dinamiği (KRD), Kuark-Gluon Plazma (KGP), Standart Model ve Ötesi olan Yüksek enerji fiziği grubunun amacı maddenin yapıtaşlarını ve onlar arasındaki etkileşmenin doğasını incelemektir. Çok küçük boyutlarda olan bu parçacıkları inceleyebilmek için yüksek enerjilere ihtiyaç duyulmaktadır. CERN (İsviçre’ deki Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi) ve BNL (Amerika’ daki Brookhaven Ulusal Laboratuarı)’de yapılan deneylerde yüksek enerjili ağır çekirdekler çarpıştırılmakta ve maddenin yeni hali olarak kabul edilen Kuark-Gluon Plazma oluşturulmaktadır. Bu deneyler temel parçacıkların özelliklerini ve çevremizdeki maddenin nasıl ortaya çıktığını anlamamız bakımından büyük önem taşımaktadır.

Günümüz fiziğine göre, maddenin temel yapıtaşları kuarklar ve leptonlar olarak adlandırılan parçacıklardır. Renk yüküne sahip kuarklar etkileşerek, hadron olarak adlandırılan parçacıklardan protonu ve nötronu, dolayısıyla çevremizde gördüğümüz maddeyi oluşturmaktadırlar. Gluonlar ise, kuarkları birbirine bağlayan kuvvet taşıyıcı parçacıklardır.

Güçlü etkileşmenin kuramı olarak bilinen Kuantum Renk Dinamiğinde, kısa mesafelerde (veya büyük momentum) asimtotik özgürlük özelliğinden dolayı güçlü etkileşme sabitine göre pertürbatif açılım mümkündür ve bu bölgede pertürbasyon teorisi kullanılabilir. Uzun mesafeler (veya küçük momentumlar)’de ise kuark-gluon etkileşmeleri kuvvetli olur ve bu nedenle pertürbatif olmayan etkiler baskındır ve bu nedenle pertürbatif olmayan bir yaklaşım kullanmak gerekir. Örgü teorisi, torba modeli, efektif Lagrange yöntemi, potansiyel model, fenomenolojik kuark modeli ve KRD toplam kuralları yöntemi bu yöntemlerden bazılarıdır.

Termal KRD toplam kuralları yöntemi kullanılarak hadron fazının baskın olduğu düşük sıcaklıklarda hadron parametrelerinin sıcaklığa bağlılığı incelenebilir. Yüksek enerji fiziğindeki son gelişmeler çok sayıda kuarklar ve gluonlardan oluşmuş sistemlerin incelenmesini gerektirir. Kuark ve gluonlardan oluşmuş sistemin termodinamik özelliklerini inceleyen teoriye Termal Kuantum Renk Dinamiği (Termal KRD) denir. Hadronik maddenin sıcaklığı, dolayısıyla enerji yoğunluğu gittikçe arttırıldığında, kuark ve gluonlar serbest hale geçerek, maddenin yeni hali olarak kabul edilen kuark-gluon plazmayı oluştururlar. Bu kritik sıcaklığın 150-250 MeV (1011°C) aralığında olduğu tahmin edilmektedir. Bu sıcaklık güneşin merkezindeki sıcaklığın yaklaşık bir milyon katıdır. Elektrik yüklü parçacıklardan oluşan plazmanın toplam elektrik yükü sıfır olduğu gibi, renk yüklü kuarklar ve gluonlardan oluşan plazmanın da toplam renk yükü sıfır olur. Son yıllarda CERN ve BNL’ de yapılan deneylerde maddenin bu yeni hali elde edilmiştir. Büyük Patlamadan yaklaşık birkaç mikrosaniye sonra evrenin Kuark-Gluon Plazma halinde olduğu düşünülmektedir. Maddenin bu yeni halini oluşturmanın tek yolu yüksek enerjili ağır çekirdekleri çarpıştırmaktır. Bu deneyler protonların, nötronların ve diğer temel parçacıkların kökenini ve çevremizdeki maddenin nasıl ortaya çıktığını anlamamız bakımından büyük önem taşımaktadır.

TÜBİTAK ve KOU BAP tarafından desteklenen birçok proje kapsamında maddenin yeni hali olarak kabul edilen Kuark-Gluon Plazma’ nın termodinamik özellikleri incelenmekte, Kuark-Gluon Plazma ortamında renkelektrik alanların perdelendiği, renkmanyetik alanların perdelenmediği gösterilmektedir. Ayrıca Termal Kuantum Renk Dinamiği Toplam Kuralları metodu kullanılarak hadronların kütle, bozunum sabitleri ve diğer parametrelerinin sıcaklığa bağlı olarak değiştiği gösterilmekte, elde edilen sonuçların CERN ve BNL’ deki deneylerde test edilebileceği kanısına varılmaktadır.

İletişim
E-posta: yefsayisallab@kocaeli.edu.tr
Tel: 02623032066
Belgeç/Faks: 02623032003

Yayınlar

SCI Kapsamlı Yayın Bilgileri:
  • "Mass and magnetic dipole moment of negative parity heavy baryons with spin-3/2", K. Azizi, H. Sundu, Eur. Phys. J. Plus , 132, 22, (2017)
  • "Resonance X(5568) as an exotic axial-vector state", S. S. Agaev, K. Azizi, B. Barsbay, H. Sundu , Eur. Phys. J. A, 53, 11, (2017)
Devamı »
SCI Kapsamı Dışındaki Yayın Bilgileri:
  • "Analysis of the semileptonic transition of heavy ΞQ baryon to Ξ baryon in Light Cone QCD Sum Rules", Y. Saraca, K. Azizi, H. Sundu, Nuclear Physics B (Proc. Suppl.) , 245, 164–167, (2013)
  • "Properties of D∗ 2(2460) tensor meson and semileptonic transition of B → D∗ 2(2460)ν", H. Sundu, K. Azizi, S. Sahin, Nuclear Physics B (Proc. Suppl.) , 245 , 243–246, (2013)
Devamı »

Altyapı

JAXODRAW
Mathematica
TRACER
Devamı »